
Tadeusz
Zawadzki - "Zośka"
(1921-1943)
Urodził
się 24 stycznia 1921 w Warszawie jako syn Józefa Zawadzkiego
(inżyniera chemika, późniejszego profesora, dziekana
Wydziału Chemicznego i rektora Politechniki Warszawskiej, a następnie
prorektora tajnej Politechniki Warszawskiej, który pod
pseud. „Juliusz” działał w Referacie IIIc,
następnie w ZO) i Leony (nauczycielki, działaczki oświatowej), z domu
Siemieńskiej. Uczył się początkowo w Szkole Ziemi Mazowieckiej. We
wrześniu 1933 rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum im. Stefana
Batorego w Warszawie. W jego klasie uczyli się późniejsi
żołnierze warszawskich Grup Szturmowych: Jan Bytnar ps.
„Rudy”, Maciej Aleksy Dawidowski ps.
„Alek” i Krzysztof Kamil Baczyński.
W harcerstwie od jesieni 1933 w 23 Warszawskiej Drużynie Harcerzy im.
Bolesława Chrobrego (tzw. „Pomarańczarnia”). Maturę
zdał pod koniec maja 1939, a po wybuchu wojny wyruszył z Warszawy na
wschód 6 września w składzie harcerskiego batalionu
marszowego Chorągwi Warszawskiej.
W
konspiracji czynny już od października 1939, a kiedy skupieni
wokół niego harcerze z 23 WDH utworzyli w 1941 tzw.
„Wojenną Pomarańczarnię” stanął na jej czele pod
pseudonimem „Lech Pomarańczowy”.
Jednocześnie w grudniu 1939 i w styczniu 1940 uczestniczył w akcjach
małego sabotażu organizacji PLAN-u. Od stycznia do lipca 1940 łącznik w
komórce więziennej ZWZ (zorganizowanej przez kpt. Zygmunta
Hempla i Halinę Starczewską-Chorążynę, a kierowanej później
przez Kazimierza Gorzkowskiego).W marcu 1941 wszedł wraz z
kierowaną przez siebie drużyną do „Szarych
Szeregów” i objął tu komendę nad Hufcem
„Mokotów Górny” w Okręgu
Południe Chorągwi Warszawskiej. Hufiec ten natychmiast włączył się do
Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”, w
której „Zośka” był komendantem Obwodu
Mokotów Górny w Okręgu Południe. W tym czasie
Tadeusz był jednym z najwybitniejszych wykonawców głośnych
akcji „Małego Sabotażu”. Za największą liczbę
"kotwic" wymalowanych na terenie swojej dzielnicy, otrzymał od
Komendanta Głównego „Wawra” Aleksandra
Kamińskiego honorowy pseudonim „Kotwicki”. Wraz ze
swoim hufcem uczestniczył także w akcji „N”
(prowadzonej przez BiP KG AK dywersyjnej propagandzie w języku
niemieckim).
Po ukończeniu kursu podharcmistrzowskiego („Szkoła za
Lasem”) w maju - czerwcu 1942 otrzymał z dniem 15 sierpnia
1942 stopień podharcmistrza i pseudonim instruktorski
„Kajman”. 13 września 1942 urządził dla swojego
hufca całodzienne ćwiczenia polowe w Lasach Chojnowskich pod Warszawą.
W wyniku reorganizacji Chorągwi Warszawskiej Szarych
Szeregów w listopadzie 1942 pod pseudonimem
„Tadeusz” został hufcowym Roju
„Centrum”, dowódcą Grup Szturmowych
Chorągwi Warszawskiej (składających się z 4 hufców) i
jednocześnie zastępcą por. „Jerzego” - wojskowego
dowódcy GS-ów, czyli Oddziału Specjalnego
„Jerzy”, jednego z Oddziałów
Dyspozycyjnych utworzonego w tym samym czasie Kedywu KG AK.
Po ukończeniu Zastępczego Kursu Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty
mianowany w styczniu 1943 kapralem podchorążym.
Prawdopodobnie w tym czasie, z uwagi na znaczne obciążenie obowiązkami
organizacyjnymi, musiał przerwać naukę (od 1940 uczył się w Państwowej
Szkole Budowy Maszyn - działającej jawnie w miejsce Państwowej Wyższej
Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda
a od 1942 studiował na Wydziale Chemii Państwowej Wyższej Szkoły
Technicznej - czyli tajnej Politechniki Warszawskiej).
Zginął 20 sierpnia 1943 w czasie rozbicia strażnicy granicznej w
miejscowości Sieczychy.
Imię jego nosił batalion Armii Krajowej Szarych Szeregów -
Batalion Zośka.
